Havacılıkta ses duvarını aşmanın önündeki en büyük engellerden biri olan sonik patlama sesini azaltmak isteyen NASA, deneysel uçağı X-59 ile çalışmalarını sürdürüyor.
İnce ve uzun gövdesiyle alışılmış savaş ve yolcu uçaklarından ayrılan X-59’un ilk uzun mesafeli uçuşuna ilişkin görüntüler, projenin test sürecinde yeni bir aşamaya işaret ediyor.
KALİFORNİYA’DAN FLORİDA’YA UZANAN YOLCULUK
28 Ekim 2026’da Kaliforniya’dan havalanan X-59, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’ne doğru ilk ülke çapındaki yolculuğuna çıktı. Uçak, güzergâh üzerinde Teksas’ın El Paso ve Fort Worth kentlerinde durakladı. Fort Worth’e inişi sırasında kaydedilen görüntülerde, deneysel uçağa NASA’ya ait bir F-15’in eşlik ettiği görüldü.
SESSİZ SÜPERSONİK UÇUŞ HEDEFLENİYOR
NASA’nın Quesst projesinin merkezinde yer alan X-59, ses hızını aşarken yerde duyulan geleneksel sonik patlamayı daha hafif bir sese dönüştürmek üzere tasarlandı. Uçağın uzun ve ince burun yapısı ile aerodinamik gövdesi, ses dalgalarının oluşumunu ve yayılmasını kontrol ederek yüksek şiddetli patlama sesini azaltmayı amaçlıyor.
Projenin temel hedefi, süpersonik uçuşların yerleşim alanları üzerinde de daha düşük gürültüyle gerçekleştirilebilmesinin önünü açmak. NASA, ilerleyen test aşamalarında uçağı farklı yerleşim bölgeleri üzerinde uçurarak yerde yaşayanların duyduğu sesi ölçmeyi ve elde edilen verileri havacılık düzenleyicileriyle paylaşmayı planlıyor.
SES DUVARINI AŞTI, TESTLER SÜRÜYOR
X-59, ilk uçuşunu 28 Ekim 2025’te gerçekleştirdi. 5 Haziran 2026’da ise ses hızını ilk kez aşarak Mach 1,1 seviyesine ulaştı. NASA’nın açıklamasına göre bu uçuş, uçağın süpersonik test sürecine geçişinde önemli bir dönüm noktası oldu.
Ekim 2026’da birinci uçuş yıl dönümünü geride bırakan X-59’un, test süreci boyunca hız ve irtifa sınırlarını kademeli olarak genişlettiği bildirildi. Uçağın yeni uçuşlarıyla elde edilecek verilerin, gelecekte daha hızlı ve daha sessiz yolcu uçaklarının geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
TİCARİ HAVACILIKTA YENİ BİR DÖNEMİN KAPISINI ARALAYABİLİR
Süpersonik yolcu taşımacılığı, ses hızının aşılmasıyla uçuş sürelerinin önemli ölçüde kısaltılmasını mümkün kılıyor. Ancak sonik patlamanın yerleşim alanlarında oluşturduğu gürültü, kara üzerinde bu tür uçuşların yaygınlaşmasının önündeki önemli engellerden biri.
NASA, X-59 ile geliştirdiği teknolojinin bu soruna çözüm sunabileceğini ve gelecekte ticari havacılıkta yeni bir dönemin önünü açabileceğini değerlendiriyor. Projenin sonuçları, süpersonik yolcu uçaklarının kara üzerindeki uçuşlarına ilişkin gelecekteki standartların belirlenmesinde de etkili olabilir.
